तुला भेटण्याआधी...

असा कधी गुदमरलो नव्हतो तुला भेटण्याआधी
मुळात मी डळमळलो नव्हतो तुला भेटण्याआधी

काय करावे कसे करावे सारे ठरवत होतो
तसेच होईल वाटत होते तुला भेटण्याआधी

रमतागमता जीवन जगलो उधळत क्षणाक्षणाला
स्वप्नांमध्ये रंगत होती तुला भेटण्याआधी

मोजमाप मी नव्हते केले माझ्या अस्तित्वाचे
पारड्यात मी पडलो नव्हतो तुला भेटण्याआधी

घनतम सरले दिशा उजळल्या दृष्टी आली नेत्रीं
खरे काय ते दिसले नव्हते तुला भेटण्याआधी

भेटलास तू स्वच्छ हवेतच बरेच झाले देवा
गाभाऱ्याची भितीच होती तुला भेटण्याआधी

सिद्धोबा

मुख्य रस्त्यावर तो कधीच नसतो.
थोडं आत वळल्यावर -
भर दुपारी अचानक
एक हिरवाकंच पाचू सामोरा येतो.
मूळ खोड नसणाऱ्या
पारंब्यांच्या वडाखाली
मोरांचा एक थवा
केकारवत फिरतो इकडेतिकडे.
तहानलेल्या डोंगराच्या पायथ्याशी
एक नितळ झरा आहे, थंडगार!
वेळू आणि आमराई
वगैरेही-

निळंशार आकाश, स्वच्छ मन,
निवलेले डोळे, अक्षय शांती-
तोच सिद्धोबा!

पण थोडं आत वळावं लागतं -
स्वतःच्या.
कारण मुख्य रस्त्यावर तो कधीच नसतो -
तिथे रहदारी असते फक्त.
.

वळवळ केवळ

कोण ऐकतो, कोण समजतो? फुकाच अवघी तळमळ केवळ
झोप रात्रिची उडून जाते, होते पोटी जळजळ केवळ

मनास वाटे व्हावी क्रांती, राहु नये ही चळवळ केवळ
टीव्ही आणिक फेसबुकावर हाय उठवते खळबळ केवळ


रस्त्यावरचे रक्त पाहुनि अता न येते कधीच भोवळ
जाताजाता चुकचुक थोडी, थोडी उरते मळमळ केवळ


सामसुमीच्या खुणा सांगती क्षितिजावरती उठेल वादळ
गळत्या पानांमधून कांही उगाच होते सळसळ केवळ


ऊंचऊंच लाव्हा उसळावा स्वस्थ पसरला फुटून कातळ
आत्मतुष्टिचा झरा वाहतो थंडपणाने खळखळ केवळ


टरारणार्‍या स्नायुंमधुनी बसेल हिसका तुटेल साखळ
सांड बडवले जुवे खेचती, थुंकी गळते घळघळ केवळ


'जन्मलोच तर जगून जाऊ' - कापुरुषांची धडपड निर्बळ
गटारातल्या गांडवळांची अशीच असते वळवळ केवळ

***

कणसूर

का जिवाला आज त्याच्या लागली हुरहूर आहे?
कोण अज्ञातातुनी* निर्यातले काहूर आहे?

लोक सारे दूर जाती - तो जरा दिसला कुठे की !
हे खरे का? की अताशा तोच त्याच्या दूर आहे?

दिसत आहे तो असा शुद्धीतला माणूस का रे?
बिघडले का आज कांही? - और त्याचा नूर आहे

गीत जे तो गात आहे बेसुरे आहे खरे ते
(शुद्ध नाही लागला - शुद्धीतला कणसूर आहे)

पैज लावा - कीर्त त्याची फारशी टिकणार नाही
तेवणारी ज्योत ना तो धधकता कापूर आहे

---------------------------------------------

*'ज्ञ' हे अक्षर जोडाक्षर म्हणून घेतले आहे.
चु.भू.द्या.घ्या.

माझी कविता

कविता माझी आहे अल्लड
गाल गोबरे डोळे मोठे
कधी हरकते कधी हरपते
कधी रागवे खोटेखोटे

ओठांची कधि चुंबळ करूनि
अश्रापाचा देते पापा
बोल बोबडे तिचे मारती
विश्वदर्शनी विशाल गप्पा

नाचनाचुनी कधी सांगते
आनंदाचा पाय थकेना
कधी उशाशी तिच्या सांडते
उसासणारी उष्ण वेदना

उगाच बसते कधी मुक्याने
दूर लाऊनि शून्यदिठी
जरा खुलवता मला घालते
मऊ ढगासम सांद्र मिठी

माझी मुलगी कविता माझी
वणव्यामधला प्राणविसावा
अव्यक्ताची खूण गोमटी
उध्वस्तातिल अभंग ठेवा

घोडा आणि ओझे

दूर कुठेशी धूळ उडवतो घोडा माळावरती
टापांखाली स्वप्न उद्याचे, नाकपुड्या फुरफुरती

नवीन जीवन, नवीन मानव, सृष्टीही नवनवती
नवीन आतुन मनही - सारे नवीन अवतीभवती

सोमरसाचे करून प्राशन चढे कुणाला मस्ती
देवेंद्राचे सूक्त गाऊनी वज्रच होई छाती

करित पाठ ऋग्वेदऋचांचा कुणी आहुती देती
मनामनातुन गुंजन करते 'ॐ शांती शांती '

आले कोठुन अंतरिक्ष, जल, - वायु, तेज अन धरती ?
- मग्न चिंतनी कुणी शोधतो विश्वाची उत्पत्ती

ईश एकला आहे त्यांचा, एकच आहे पाती
कुणी जाणतो पूर्णब्रह्म अन कुणी पिकवतो शेती
***

***
जिथे वाहिली सिंधुसरिता अगाध पिकवित मोती
आमच्या पेशींमधली जनुके तिथे पोसली होती

आजमितीला गंजुन गेली रक्तामधली नाती
आता उरली पोथिपुराणे आणिक जातीपाती

जुन्याच जखमा, जुन्याच खपल्या अजूनही चरचरती
जुन्या रुढींची जुवे पेलतो अजून मानेवरती

अम्ही भाजल्या विटा आणखी इथे बांधल्या भिंती
सुंभ जळाला तरी जोजवे पीळ येथली रीती

वाद घालतो "नव्हेच तुमची, ही तर आमची माती
वेगवेगळी आता लिहावी तुमची आमची खाती"

दूर कुठेशी शांत झोपला घोडा माळावरती
इतिहासाचे देउन ओझे आमच्या खांद्यांवरती...

सुरवंटी मन अजून चरते...

सुरवंटी मन अजून चरते
आयुष्याच्या जुनाट पानीं -
थोड्या हिरव्या, बऱ्याच पिवळ्या.
सांगत बसते कानोकानीं
गोष्टी रंजक फुलपंखांच्या -
लांबलचक पण साऱ्या खोट्या!

मन लंगडते पुन्हा फुलवुनी
फुशारकीचा मोरपिसारा -
थोडा रंगित , बराच विटका.
दाबत कंठी घुसमटणारा
रितेपणाचा दिगंत टाहो -
अस्तित्वाचा जिवंत चटका!

अंधारातिल रातकिडा मन
आधाराला गाई गाणे -
थोडे उत्कट, बरेच भेकड.
स्वतःचसाठी हे किरकिरणे
उघडझापही केविलवाणी -
प्रकाशण्याची वेडी धडपड!

अखंडा- (दी अनब्रोकन )

कोणे एके वेळा। विसु झाला खुळा।
करावया गेला। भाषांतर॥

अभंग तुक्याचे । करी विंग्रजीत।
दूध पीतपीत । वाघिणीचे ॥

तुका म्हणे आता। रहावे उगीच।
पहावी बरीच । मजा त्याची॥

इवल्या मुंगीची । होते आता ऍन्ट ।
झाली अंडरपॅन्ट । लंगोटीची ॥

झाला हा नाठाळ। कोण विदुषक?।
"ब्रिंग मी अ स्टिक"। तुका सेज ॥

वारी

सय विठोबाची आली
माया माहेरी चालली
दिंडी आषाढात जाई
सृष्टी पालखीस भोई

झाला कीर्तनात दंग
ढग वाजवी मृदंग
ठेका भजनाचा धरी
येती पावसाच्या सरी

गेला देहभाव सारा
नाचे रिंगणात वारा
विठूनामाचा गजर
गात वाहती निर्झर

खांदी पताका भगवी
सूर्य दिशांना जागवी
भक्तीरसात न्हाऊन
मग पालवते ऊन

नभी उधळे अबीर
मन मायेचे अधीर
दिंडी चाले भराभरा
झाली घाई चराचरा

दिंडी पंढरी गाठते
माया ब्रह्मास भेटते
होते पंढरीची वारी
भेटे द्वैत उराउरी

भिंतीवरची रांग : मुंग्यांची

यंत्रवत भावना : 'म'कार,'न'कार
अनुभवग्रस्त शब्द : टुकार, भिकार
ओळी ; मुंगीचे पाय : एकेक अक्षर
जोडून-खोडून : कविता(?) : वरवर !

शब्दशून्य, अक्षर, बेबंद जाणीव
विश्व! : आयुष्य? : कीटक जीव
बाकी वजा ; फक्त अधिक कीव
कडवट जीभ : चरबट रीवरीव !

कळप हुंदडे पुष्ट ढगांचा

कळप हुंदडे पुष्ट ढगांचा
मत्त हत्तीसम पिऊन वारा
वेदघोष पर्जन्यऋचांचा
करत चालल्या या जलधारा

नभमंची कल्लोळ माजवी
वीज नाचते सोडून लाज
धुंद होऊनी वरूण वाजवी
अनाहताचा जणु पखवाज

कुंद हवेची काळी चादर
पांघरते जेव्हा धरती
थेंब टपोरे पिऊन डोंगर
स्वप्न मनी हिरवे बघती

आनंदाची अवखळ गाणी
कोठे गाती शुभ्र प्रपात
कोठे प्राशीत लाल वारुणी
नदी भटकते झिंगून जात

***
उभी साठवत मनी चिंबपण
वेडी भिजते नाजुक वेली
हवीहवीशी जणू आठवण
कळी उमलते हळूच ओली...

हवीहवीशी जणू आठवण
कळी उमलते हळूच ओली...

खंत

प्रत्येक चेहरा आता विंगेत रंगतो आहे
प्रत्येक नर्मदी गोटा गंधात माखतो आहे

"मी बोलणार ना खोटे" ही शपथ वाहतो आहे
सोयिस्कर मज वाटे जो - तो अर्थ काढतो आहे

गुंडाळला रिळाला जो कोराच पाहिला होता -
-तो आज बातम्या खोट्या रंगीत दावतो आहे

चंद्रास भाकरीच्या ना मोताद राहिला कोणी
प्रत्येक पाव खाणारा मग केक मागतो आहे

लावली मीच माझ्याशी - ती पैज जिंकण्यासाठी
लावून झापडे दोन्ही बुंगाट धावतो आहे

लागीर वाटते झाले मानव्य ईश्वरालाही
देवत्व मिरवण्यासाठी सत्संग भरवतो आहे

'चोरून भोग देण्याला उरलीच वेदना नाही'
ही खंत लपवण्यासाठी आक्रोश माजतो आहे

लावाच रंग अर्थाचा भिंतींस जीवनामधल्या
तत्वज्ञ तुंबला कोणी घ्या पिंक टाकतो आहे

नदीकाठची कातरवेळ

डोळे गुंगती रिकाम्या अंतराळात गहन
नभ - अबोल, विषण्ण - होते झाकोळले मन

सोनसावळ्या नदीत कांही डुंबतात नावा
हंबरती गुरे-गायी, वाजे कारुण्याचा पावा

वार्‍यावर लवलवे स्तब्ध पापणीचे पाते
एकतारीवर कोणी विरहिणी गात जाते

डोळ्यातल्या पाण्यामध्ये चिंब पाखरांचे थवे
सूर्यपक्षी बांधू पाहे एक घरकूल नवे

घाटावरी मंदिरात घणघणे घंटानाद
घुमटीत हृदयाच्या घुमणारा पडसाद

लाटांवर पसरती आर्त आरतीचे सूर
थांबे तसा निघायाचा दग्ध चितेतून धूर

वाहतात अंधारात क्षीण दीपकांच्या ओळी
स्वप्ने आणि आठवांची वर्तमानात रांगोळी

रात्र

रात्र अंधाराचा भोग
रात्र चांदण्याचा रोग
घेत राधिकेचे सोंग
रात्र सांगे कामयोग

रात्र संयमाला फाशी
रात्र पाशवाची राशी
घेते कानोसा दाराशी
रात्र जारिणी जराशी

रात्र मायावी शेवाळ
रात्र नर्तकी कुचाळ
बांधे वासनांचे चाळ
रात्र नाचते नाठाळ

रात्र कवेत माईना
रात्र झोपीही जाईना
तिचा शृंगार होईना
रात्र मागते आईना

आता उजाडेल दिस
रात्र होई कासवीस
देई मदन रतीस
उन्मनाचे मोरपीस

पीळ

बुरुजातल्या कथांना चिणला सबूत आहे
प्राचीन या गढीचे विकराल भूत आहे

फाशांमधे जगावे, फाशांवरी मरावे
हा कैफ़ जीवनाचा- फसवाच द्यूत आहे

पैशास जो कधीही विकलाच जात नाही
तो कोण या जगी रे, मायेस पूत आहे?

पिंजू तरी किती हे - हृदयास पीळ नाही
नाकास भावनेच्या, धरलेच सूत आहे

धिंडी जिथे निघाल्या सार्‍याच नागव्याने
या अब्रुदार चिंध्या मी व्यर्थ धूत आहे!

...तुझी आठवण!

तेंव्हा...
दिडदा सतार
बाळाचं जावळ
रविवर्म्याचं चित्र
खडीसाखर
अत्तराचा फाया

आता...
ओरखडे काचेवर
तापलेला तवा
गटारातलं डुक्कर
पाटणकर काढा
धोतऱ्याचं फूल

...तुझी आठवण!

काही खरे नाही...

सारे शपथेवरच खरे बोलतात - हे काही बरे नाही
जपून विश्वास ठेव जरा - शपथेचे काही खरे नाही....

क्षणोक्षणी होतात येथे हल्ली - हल्ले घड्याळांचे
आहे तोच तुझ मान - क्षणाचे काही खरे नाही...

मनाला चिकटलेत दुकानी शब्द - "कणकण में है भगवान"
त्यानेच केलीय साठेबाजी - कणाचे काही खरे नाही...

कोण म्हणते - "शब्दांची शस्त्रे - शब्दांची रत्ने"?
वाळवी खाते शिळी रद्दी - शब्दाचे काही खरे नाही...

बोटे जातात तोंडात हमखास - हिरव्या नोटा मोजताना
स्वतःलाच हसत असावा तो- महात्म्याचे काही खरे नाही...

झेंडा

खिन्न तांबड्या क्षितिजावरती मूक काळिमा पसरत जातो
आठवणींच्या दोराला मग रिता पोहरा लटकत जातो

छातीमधल्या तंबोर्‍याच्या सार्‍या तारा सुटून जाती
अहिरभैरवी निरोप देउन दूत सुरांचा भटकत जातो

पोट रिकामे ढगांचेच जर - आभाळा रे, खा 'ती' माती -
धरतीवर ज्या कोळपलेला कोंभ कोवळा टपकत जातो

नाही तारा, नसे हिराही - आगळ्याच त्या अंतर्ज्योती
अशनी माझा जिवंत झाला - पहा लयाला चमकत जातो

उकंड्यातल्या फडक्याला त्या मिंध्या चिंध्या ठिगळत जाती
- कुणा कळावे कशाकशाचा येथे झेंडा फडकत जातो?

जरासा...

ताठला होता जरासा...
मोडतो रस्ता जरासा...

ओळखे तेंव्हा मला मी
विसरलो आता जरासा...

चिघळती भेगा मनाच्या
वाफसा येता जरासा...

थांबते चर्चा अशी का?
मी तिथे जाता जरासा...

पिंजराही मित्र होतो?
बोलतो तोता जरासा...

तोच आहे तीरकमठा
हा नवा भाता जरासा...

लोकशाही धन्य झाली
लाजतो नेता जरासा...

अजून...

अजून गाती तुझीच गाणी दग्ध परांचे पक्षी
अजून उठते स्मृतीपटलावर तुझीच सुंदर नक्षी

अजून आतील पार्‍यावरती तुझ्याच प्रतिमालाटा
अजून डोळे शोधत बसती तुझ्याच पाऊलवाटा

अजून वेड्या वार्‍यावरती तुझाच दरवळ येतो
अजून मनाच्या दारावरती तुझाच पदरव होतो

अजून लावतो पुन्हा उगाचच अर्थ तुझ्या शब्दांचा
अजून घेतो कधी कधी मी शोध तुझ्या गावाचा